Rotondes

Nederland telt meer dan 4.000 rotondes en dat aantal groeit nog steeds. Rotondes zijn veiliger dan gewone kruispunten: het aantal ernstige ongevallen neemt met wel 70 procent af na de aanleg van een rotonde. De snelheden zijn lager en er zijn minder conflictpunten. Toch vinden veel bestuurders rotondes lastig. In dit hoofdstuk leer je hoe je veilig een rotonde nadert en eraf gaat.

Voorrang op rotondes

De standaardregel

Rotonde verkeersbord Rotonde verkeersbord

Op de meeste rotondes in Nederland hebben bestuurders op de rotonde voorrang op het verkeer dat de rotonde wil oprijden. Dit wordt aangegeven met:

Voorrang verlenen (bord B6) Voorrang verlenen (bord B6)

Haaietanden op de weg (driehoekjes met de punt naar jou toe) bij de oprit
Het bord B6 (voorrang verlenen — omgekeerde driehoek) bij de oprit
Soms een stopbord (B7) — dan moet je volledig stilstaan voor je de rotonde oprijdt

Haaietanden op het wegdek geven aan dat je voorrang moet verlenen Haaietanden op het wegdek geven aan dat je voorrang moet verlenen

Voorbeeld: Je nadert een rotonde en ziet haaietanden op de weg en het bord B6. Van links op de rotonde komt een auto. Jij moet wachten tot de auto voorbij is voordat je de rotonde oprijdt. Pas als de rotonde vrij is, mag je oprijden.

Let op: Dit is niet overal zo. Op sommige (oudere) rotondes zonder voorrangsborden geldt de gewone voorrangsregel rechts gaat voor. In dat geval heeft het oprijdende verkeer voorrang op het verkeer dat al op de rotonde rijdt. Dit is verwarrend maar het komt nog voor. Controleer altijd de borden en haaietanden.

Voorbeeld: Je rijdt op een kleine rotonde in een dorp. Er staan geen voorrangsborden en er liggen geen haaietanden. Dan geldt "rechts gaat voor" — verkeer dat van rechts de rotonde oprijdt heeft voorrang op jou, ook al rijd je al op de rotonde. Dit is zeldzaam maar het kan.

Fietsers op rotondes

Op veel rotondes binnen de bebouwde kom hebben fietsers op het fietspad rondom de rotonde voorrang. Dit wordt aangegeven met haaietanden op de weg (voor de automobilist) en een voorrangsbord. Bij het oprijden en verlaten van de rotonde moet je dan voorrang verlenen aan fietsers.

Op rotondes buiten de bebouwde kom hebben fietsers meestal geen voorrang. Zij moeten dan voorrang verlenen aan het gemotoriseerd verkeer.

Dit onderscheid is belangrijk en komt regelmatig terug op het CBR-examen.

Voorbeeld: Je verlaat een rotonde in het centrum van Utrecht. Je slaat rechtsaf de afslag op. Rechts van je fietst een fietser op het fietspad. Er liggen haaietanden voor jou — de fietser heeft voorrang. Je wacht tot de fietser voorbij is.

Voorbeeld: Dezelfde situatie, maar nu op een rotonde buiten de bebouwde kom. Er liggen haaietanden voor de fietser. Nu moet de fietser jou voorrang verlenen.

Richtingaanwijzers gebruiken

Het correcte gebruik van richtingaanwijzers op een rotonde is een veelgemaakte fout. De regels zijn eenvoudig als je ze eenmaal kent:

Bij het oprijden

Je geeft geen richting aan als je de rotonde oprijdt (tenzij je direct de eerste afslag neemt)
Neem je de eerste afslag (rechtsaf)? Dan geef je rechts richting aan al vóór je de rotonde oprijdt

Op de rotonde

Je geeft rechts richting aan zodra je de afslag vóór jouw afslag bent gepasseerd
Dit waarschuwt achteropkomend verkeer en verkeer dat wil oprijden

Samengevat

Richting	Bij oprijden	Op de rotonde
1e afslag (rechtsaf)	Rechts aangeven	Rechts blijven aangeven
2e afslag (rechtdoor)	Niets aangeven	Rechts na de 1e afslag
3e afslag (linksaf)	Niets aangeven	Rechts na de 2e afslag
Hele ronde (keren)	Niets aangeven	Rechts na de 3e afslag

Voorbeeld: Je wilt de tweede afslag nemen (rechtdoor). Je rijdt de rotonde op zonder richting aan te geven. Je passeert de eerste afslag. Zodra je de eerste afslag voorbij bent, geef je rechts richting aan en verlaat je de rotonde bij de tweede afslag.

Voorbeeld: Je wilt de derde afslag nemen (linksaf). Je rijdt op zonder richting aan te geven. Je passeert de eerste afslag — nog niets aangeven. Je passeert de tweede afslag — nu geef je rechts richting aan. Bij de derde afslag verlaat je de rotonde.