Vermoeidheid en afleiding

Vermoeidheid en afleiding zijn twee van de grootste gevaren in het verkeer. Samen zijn ze verantwoordelijk voor een groot deel van alle verkeersongevallen. Het herkennen van de signalen en het voorkomen van deze gevaren is essentieel voor elke bestuurder.

Vermoeidheid

Waarom is vermoeidheid zo gevaarlijk?

Een vermoeide bestuurder reageert trager, neemt slechtere beslissingen en kan zelfs achter het stuur in slaap vallen. Onderzoek toont aan dat 24 uur wakker zijn vergelijkbaar is met een bloedalcoholgehalte van 0,5 promille — de wettelijke limiet.

Signalen van vermoeidheid

Herken de volgende waarschuwingssignalen:

Je ogen voelen zwaar en je moet vaak knipperen
Je gaapt herhaaldelijk
Je hebt moeite je concentratie vast te houden
Je merkt dat je over de rijstrookmarkering rijdt
Je kunt je de laatste kilometers niet herinneren
Je hoofd knikt naar voren (microslaap)

Microslaap

Microslaap is een korte periode van 2 tot 30 seconden waarin je ongemerkt in slaap valt. Bij een snelheid van 100 km/h leg je in 3 seconden al 83 meter blind af. Dit maakt microslaap buitengewoon gevaarlijk.

Wat doe je bij vermoeidheid?

Stop zo snel mogelijk op een veilige plek (parkeerplaats, tankstation)
Neem een pauze van minimaal 15-20 minuten
Drink eventueel koffie — maar weet dat het effect pas na 20 minuten optreedt
Een kort dutje van 15-20 minuten is het meest effectief
Ga niet verder rijden als je je nog steeds moe voelt

Wat helpt NIET:

Het raam openzetten
De radio harder zetten
Harder rijden
Zingen of praten

Deze trucjes geven slechts een kort gevoel van alertheid, maar verhelpen de vermoeidheid niet.

Preventie

Slaap de nacht voor een lange rit minimaal 7-8 uur
Neem elke 2 uur een pauze van minstens 15 minuten
Vermijd het rijden tussen 02:00 en 06:00 uur (biologisch dieptepunt)
Vermijd zware maaltijden vlak voor het rijden
Plan lange ritten zodat je uitgerust vertrekt

Afleiding

Mobiele telefoon

Het vasthouden en gebruiken van een mobiele telefoon tijdens het rijden is verboden (boete: meer dan €400). Dit geldt ook als je stilstaat voor een rood verkeerslicht. Je mag alleen bellen met een handsfree set.

Maar ook handsfree bellen leidt af: het gesprek vraagt mentale aandacht die je niet aan het verkeer besteedt. Bij een complex verkeersituatie is het verstandig het gesprek te beëindigen.

Andere vormen van afleiding

Navigatiesysteem instellen tijdens het rijden
Eten of drinken achter het stuur
Voorwerpen oprapen die zijn gevallen
Intensieve gesprekken met passagiers
Huisdieren los in de auto

Afleiding in cijfers

Bij het lezen van een bericht kijk je gemiddeld 5 seconden niet op de weg. Bij 50 km/h rij je in die tijd bijna 70 meter volledig blind. Je reactietijd verdubbelt bij afleiding.